 |
|||||||||||||
 |
|||||||||||||
|
|||||||||||||
|
K-A-N-S Reïntegratie B.V. Dokweg 1 8243 PT Lelystad T: (0320) 29 53 30 F: (0320) 29 53 35 E: info@k-a-n-s.nl |
| | Home | Profiel | Nieuws | Contact | Site overzicht | Links | Disclaimer | Login | | |||
 |
|||
 |
|||
| Conflictmanagement - Conflictfasen |
| Conflicten zijn geen vaststaande feiten, maar opeenvolgingen van gebeurtenissen. Om die reden noemen we een conflict een dynamisch proces, een voortdurende ontwikkeling, waarin verschillende fasen te onderscheiden zijn. |
| Latent conflict In deze fase is er verschil van mening, opvatting, behoefte enzovoort, maar dit wordt door betrokkenen niet als een conflict ervaren. De verschillen kunnen worden opgelost of elkaar niet verder tegenwerken. Het kan echter ook de aanleiding zijn voor verdere conflictontwikkeling: er sluimert iets. Onderkend conflict In deze fase worden betrokkenen zich bewust van de verschillen, en geeft een van de betrokkenen openlijk uiting aan dit verschil, vaak door een eerste emotionele reactie als boosheid, frustratie, angst. Daarmee ontstaat het conflict. Ook hier bestaat de mogelijkheid dat de verschillen zich direct oplossen. In deze fase overheerst meestal nog de rationaliteit en van beide kanten de wil om tot een gezamenlijke oplossing te komen. Maar in deze fase blijkt ook dat wederzijds begrip en samenwerking geen vanzelfsprekendheden zijn. Men ziet bijvoorbeeld:
De emoties gaan een steeds sterker rol spelen, het ontstaan van negatieve beelden van elkaar neemt toe, evenals het wantrouwen. De zelfkritiek neemt af, terwijl de kritiek op de ander toeneemt. Onhandige of ongelukkige gedragingen van de andere partij worden uitgelegd als moedwil en doortraptheid, eigen ongelukkige gedragingen als misverstand. Zo roept gedrag over en weer nieuwe irritaties op. Beide partijen proberen in deze fase anderen erbij te betrekken door ze te dwingen partij te kiezen. Men ziet bijvoorbeeld: aanvallen op de persoon; het zwakste argument naar voren halen, dat 'afmaken' en vervolgens daarmee de rest van tafel vegen; tegenstrijdigheden zoeken en die aangrijpen om het wantrouwen te uiten; het opzettelijk gebruiken van gevoelsgeladen patronen. Het wordt steeds meer een prestigestrijd om een eenmaal ingenomen standpunt te handhaven. Toegeven zou gezichtsverlies betekenen. Het koude conflict In deze fase gaat het om winnen of verliezen. Ogenschijnlijk zijn er in deze fase nauwelijks emoties te bespeuren. De partijen nemen afstand van elkaar, vermijden liefst elke vorm van communicatie en reageren formeel en koud op elkaar. In wezen is er wel degelijk sprake van emoties, maar overheersen de bewuste strategische acties. Partijen zijn er op uit elkaar onderuit te halen. Allerlei normen en waarden worden erbij gehaald om een onverzoenlijk houding en ondernomen. In de meeste situaties komt het niet zover dat een conflict volledig escaleert omdat er meestal voor die tijd wordt ingegrepen. De negatieve beelden die partijen van elkaar hebben blijven echter vaak onbesproken. Daardoor verandert de gespannen houding ten opzichte van elkaar niet wezenlijk en heeft het conflict een nasleep. Deze nasleep speelt op de achtergrond mee bij de ontwikkeling van nieuwe conflicten. Daardoor kunnen we aan conflicten een cyclisch karakter toekennen. Forceren Forceren is een manier van optreden die zich kenmerkt door een hoge mate van gerichtheid op het binnenhalen van inhoudelijk resultaat, eigen doelen, het scoren ten gunste van zichzelf en weinig zorg voor de behoeften/belangen van de ander. In gedrag wordt dit zichtbaar door gebruik te maken van allerlei machtsmiddelen. Als er sprake is van een formele machtspositie, kan iemand 'op zijn strepen gaan staan', gehoorzaamheid eisen, zijn formele positie in de strijd werpen. Als die formele macht niet bestaat, probeert men op een andere manier uit te oefenen. Dit kan gebeuren door persoonlijk overwicht, er een meerdere bij te halen, dreigementen te uiten of door het gebruik van geweld. Het gedrag dat deze stijl verder kenmerkt, is: ongeduldig, 'alles op alles zetten', actief en overheersend, beslist en vasthoudend, de tegenpartij steeds als rivaal benaderen. Deze stijl leidt ertoe dat er minstens één partij verliest en wordt om die reden ook een 'win-verliesstijl' genoemd. Vermijden (ontlopen, terugtrekken) Vermijden kenmerkt zich door noch te werken aan eigen resultaat, noch aan de relatie. Men trekt zich letterlijk of figuurlijk terug. In gedrag is dit zichtbaar door een passieve en afwachtende (ogenschijnlijk onverschillige) houding. Pijnlijke onderwerpen worden niet aangesneden, meningsverschillen worden omzeild en er wordt gezocht naar 'veilige' gespreksonderwerpen. Men probeert het liefst contact met de ander te vermijden en/of gevoelens te onderdrukken. Het conflict wordt wel onderkend, maar genegeerd in de hoop dat het zichzelf oplost. Verder gedrag bij deze stijl: op de lange baan schuiven, vage uitspraken doen, rustig en correct, reactief/afwachtend, tactvol, eigen gevoelens niet uiten, soms grappen maken en maatregelen nemen om de communicatie of onderlinge afhankelijkheid te verbreken. Toegeven (toedekken, gladstrijken) Toegeven is een conflictstijl die er voornamelijk op gericht is de relatie met de ander goed te houden, wat ten koste mag gaan van de eigen belangen. De veronderstelling achter deze stijl is dat relaties zo kwetsbaar zijn dat ze openlijke confrontatie niet kunnen verdragen. Het gedrag bij deze stijl is er dan ook op gericht een harmonische sfeer te bewaren en vriendschappelijke verhoudingen te bevorderen. Kenmerkend is dat hierbij vermeden wordt de ander te kwetsen. Het uiten van negatieve gevoelens wordt tegen gegaan om de 'gemoederen te bedaren'. Onderlinge verschillen worden gebagatelliseerd om de vrede te handhaven en (al dan niet gedwongen) stelt men zich met minder tevreden dan aanvankelijk beoogd. Om de onderlinge relatie goed te houden is men gauw geneigd zich aan te passen om de ander tevreden te stellen. Verder gedrag bij deze stijl: voorzichtig, vriendelijk, reactief, snel op overeenstemming zitten, zichzelf wegcijferen, humor gebruiken en geen stellige meningen verkondigen. Toegeven wordt een 'verlies-winstijl' genoemd. Compromis zoeken (verschil delen) Kenmerkend voor deze stijl is dat partijen zoeken naar de gulden middenweg, hetgeen er in resulteert dat beiden zowel iets winnen, als iets verliezen. Het gaat hierbij niet om het vinden van de beste oplossing, maar een billijke. Het scheppen van evenwicht wordt belangrijker gevonden dan de kwaliteit van het bereikte. Tevredenheid berust op het feit dat beiden bereid zijn water bij de wijn te doen. Het gedrag bij deze stijl heeft iets van alle andere stijlen: men laat meer schieten dan bij forceren, maar minder dan bij toegeven. Op dezelfde manier wordt het conflict directer aangepakt dan bij vermijden, maar niet zo diepgaand en fundamenteel als bij confronteren. Compromis zoeken is een stijl waarbij er noch een winnaar, noch een verliezer is. Aangezien er in de praktijk geen sprake is van volledige tevredenheid, wordt deze stijl aangeduid als 'verlies-verliesstijl'. Slotwoord Doordat de werkwijze van K-A-N-S gericht is op het individu en deze centraal stelt los van het feit of hij/zij leidinggevende dan wel werknemer is zal bij bemiddeling dit aspect positieve bijdragen leveren. Onpartijdigheid speelt hier een belangrijke rol. Door te luisteren, samenvatten en doorvragen (LSD) zal er uiteindelijk de situatie ontstaan waar de belangen van betrokkenen bekend zijn. Vanuit deze situatie kun je dan gaan werken aan de oplossing. |
| K-A-N-S. Vormt de mens om u heen. Copyright © K-A-N-S Reïntegratie B.V. 1998 - 2006. Alle rechten voorbehouden. |